Park in Szydłów City

Clients: community of Szydłów

Status: International Competition – 3st prize


 

Park w Szydłowie

Inwestor: Gmina Szydłów

Status: projekt konkursowy, III miejsce

OPIS IDEOWO – FUNKCJONALNY 

PODSTAWOWE ANALIZY TOPOGRAFICZNE, HISTORYCZNO – URBANISTYCZNE I KULTUROWE 

Historia globalnego rozwoju miast wskazuje jednoznacznie na sposób kształtowania urbanistyki tkanki miejskiej, oparty na fundamentalnych zasadach funkcjonalno – przestrzennych. Zasadach związanych ze skalą obszaru oraz możliwościami i potrzebami danego regionu miejskiego. Szydłów będąc miastem królewskim, założony został jako obiekt o cechach obronnych w postaci zamku oraz zespołu fortyfikacji. Charakter takiej architektury w sposób klarowny podkreśla wartość miasta na mapie Polski. Obszar miejski zaprojektowano w sposób scentralizowany – najważniejsze funkcje utworzone zostały na przedzamczu, a następnie otoczone murem miejskim. Zabieg taki, z jednej strony umożliwia łatwą identyfikację przestrzenną, jednak z drugiej silnie zawęża możliwości rozwojowe w zakresie urbanistycznym i ekonomicznym, jak również skupia społeczność lokalną w jednym miejscu terenowym. Biorąc pod uwagę teren inwestycji projektu – obszar południowy od strony centrum Szydłowa, można zauważyć, że znajduje się on poza przestrzenią centralizacji społecznej. 

Tereny będące przedmiotem projektu wyznaczone zostały na obszarach dawnej oczyszczalni ścieków oraz obszarach odkrycia geologicznego, stanowiącego pomnik przyrody. Przestrzenie znajdują się na niekorzystnej, pod względem różnic wysokości, działce. Różnorodność stref wysokości w postaci nasypów, ukazana została na mapie wysokościowej udostępnionej przez Inwestora. W celu uszczegółowienia udostępnionych danych, na terenie projektowanym utworzona została analiza topograficzna z lotu ptaka – dzięki wykorzystaniu drona badawczego (wyniki analizy przedstawiono na planszach). Analiza topograficzna wykazała znaczne różnice terenowe między nasypami wskazanymi na mapie wysokościowej, a realną formą ukształtowania terenu. Dzięki danym z analizy, projekt został dopasowany do realnej struktury wysokościowej w taki sposób, aby utworzyć koncepcję zgodną z istniejącym ukształtowaniem terenu. Dodatkowo stwierdzono, że struktura terenu posiada na tyle nietypowe ukształtowanie, że stanowi znaczny atut projektowanego obszaru. Na terenie odkrycia geologicznego, grunt tworzy unikatową siatkę niskich (do 1,80 m wysokości względnej) wzniesień, tworzącą krajobraz nieprzeciętny i z pewnością warty zachowania. Obszar dawnej oczyszczalni ścieków również różni się od tego ukazanego na mapie zasadniczej. W południowej części obszaru utworzony został szeroki nasyp o wysokości około 2 m, będący naturalną granicą opracowania. Wszelka ingerencja w tak dużą masę ziemi, spotkałaby się niepotrzebnym i znacznym wydatkiem budżetu. Dodatkowo północna, niższa część obszaru (teren na którym istnieją budynki mieszkalne), jak i spadki, które do niego prowadzą, ukształtowane są na większym obszarze niż te wskazane na mapie. Element ten skutkuje innymi założeniami projektowymi, a co za tym idzie wymusza sposób (racjonalny i ekonomiczny) tworzenia koncepcji. 

Ważnym aspektem analiz jest także zadrzewienie działek. Dzięki analizie dronowej, ustalono miejsca wszystkich najważniejszych zadrzewień – drzew w większości powyżej 7 metrów. Lokalizacja ta pozwoliła na stworzenie koncepcji wg zasad zrównoważonego rozwoju – zachowania jak największej ilości drzew, stanowiących nie tylko walor estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny dla życia mieszkańców. 

Dodatkowo warto zauważyć, że Szydłów jako miasto z bogatą historią oraz kulturą utożsamiane jest z dwiema, ważnymi dla społeczności lokalnej i pozalokalnej, tradycjami. Pierwszą z nich jest historia Zbója Szydło – założycielu miasta, którego obóz znajdował się na jednym z obszarów projektowych. Druga, to tradycja kulturowa, związana z lokalnym produktem Szydłowa, jakim jest Śliwka Szydłowska – produkt znany w obrębie całej Polski, będący dumą społeczności miasta. Obie tradycje stanowią ważny kulturowy aspekt, który zapewnia miastu szczególny punkt identyfikacji.

ZAŁOŻENIA IDEOWO KOMPOZYCYJNE I FUNKCJONALNE 

Po przeprowadzeniu dokładnych analiz topograficznych, historyczno – urbanistycznych i kulturowych, wymienionych w opisie oraz przeanalizowaniu sytuacji ekonomicznej miasta, zaprojektowana została koncepcja będąca wszechstronną odpowiedzią na wszystkie zagadnienia wymienione w opisie analiz. 

MIEJSCE NARODZIN SZYDŁOWA I KOMPOZYCJA KSZTAŁTÓW 

Jako główną ideę projektu przyjęto utworzenie przestrzeni będącej społeczną i obszarową przeciwwagą do miejskiego i historycznego centrum Szydłowa, z równoczesnym stworzeniem miejsca parkowego związanego z historią Zbója Szydło – obszaru historycznych narodzin Szydłowa. W tym celu pierwszy obszar projektowy (dawnej oczyszczalni) przyjął funkcję dużego centralizującego placu i połączony został z drugim obszarem (odkrycia geologicznego) w postaci osi kompozycyjnej, na której oparto dalsze projekty ścieżek. W ten sposób utworzona została oś kompozycyjna północ-południe łącząca południową część działki (odkrycia geologicznego) z północną oraz dodatkowo proponowaną drogą dojazdową umożliwiającą komunikacje mieszkańców bezpośrednio od strony ulicy Kieleckiej. Układ taki połączony został poprzez kładkę z parkingiem od strony zachodniej. Całość zaprojektowana została w taki sposób, aby stworzyć park o znaczeniu historyczno przyrodniczym – wraz z punktami widokowymi i edukacyjnymi oraz obszarem integracji mieszkańców wśród zieleni. 

W celu utworzenia przeciwciężaru dla szydłowskiego miejskiego centrum, zaproponowano zerwanie z tradycyjnymi ostrymi kształtami miasta i nawiązanie do łagodnych linii przyrody – skarp oraz cieku wodnego. Utworzenie kontrastu geometrii, jest częstym zabiegiem w nowoczesnej urbanistyce. Pozwala to na identyfikację tkanki w skali miasta oraz podkreśla odwieczną symbolikę formy obłej, jako tej związanej wyłącznie z naturą. 

Jednym z najważniejszych założeń projektowych, związanych z geometrycznym ukształtowaniem nowoprojektowanych obszarów, stało się pełne podporządkowanie koncepcji niezwykłemu ukształtowaniu terenu. Posiłkując się wspomnianymi wyżej wnioskami z analiz 

topograficznych, wszystkie elementy projektowe dopasowane zostały do terenów opadających i wznoszących. Całość kształtów założeń terenu oczyszczalni i odkrycia geologicznego stanowi kontynuację i podkreślenie naturalnych kształtów terenu, a co za tym idzie w sposób znaczny zmniejsza koszty realizacji, unikając kosztownych prac ziemnych – głównie związanych z pracami maszyn – spycharek. 

Obszary zaprojektowane zostały wg ogólnoświatowej tendencji rewitalizacji obszarów miejskich – projekt obejmuje wyłącznie najważniejsze elementy terenu, bez pełnej integracji w obszar przyrody. Sposób taki pozwala na poszanowanie dzikości roślin w obrębie cieku wodnego oraz odkryć geologicznych, jak i podkreśla naturalny klimat miejsca. 

INTEGRACJA POD ŚLIWĄ – NATURALNY PLAC MIEJSKI (OBSZAR NR 1) 

Jednym z głównych, wspomnianych założeń kompozycyjno – funkcjonalnych, stało się utworzenie drugiego punktu centralizującego społeczność szydłowską – naturalnego „rynku” – szerokiego placu, będącego sercem układu parkowego i kierującego osie kompozycyjne na zabytkowy kościół oraz wszystkie elementy parku. Plac zaprojektowany został w taki sposób, aby stworzyć drugie miejsce spotkań mieszkańców Szydłowa, a także zapewnić miejsce do przeprowadzania koncertów lub imprez tematycznych. Założenie takie pozwala dodatkowo na rozwój gospodarczy miasta, nie stanowiąc jedynie parku, ale także tworząc obszar na którym rozwinąć można handel, (np. tradycyjnymi naturalnymi produktami) lub utworzyć wydarzenia. Plac taki posiada jeszcze jedną ważną funkcję – umożliwia odsunięcie głośniejszych uroczystości masowych poza centrum rynku, nadając korzyści płynące z izolacji akustycznej oraz zminimalizowania poimprezowych szkód w mieście. Na placu zaprojektowano dwa zadaszenia mogące służyć jako schronienie przed słońcem i deszczem. Zadaszenia mogą również stanowić element dachowy dla targów. 

Dodatkowym elementem zaprojektowanym na północ od placu, są założenia tarasowe – utworzone na dwóch istniejących już „półkach” terenu. Założenia zaprojektowano jako stopnie siedziskowe, skierowane osią widokową na plac. Tarasy tworzą również część komunikacyjną i zapewniają dojście dla niepełnosprawnych oraz dojazd straży pożarnej lub karetki (przy wykorzystaniu proponowanej drogi od ulicy Kieleckiej). Na terenie między tarasami a placem, zaprojektowany został obszar zieleni – obsadzony trawą oraz drzewami śliw. Koncepcja ta podkreśla znaczenie Szydłowa jako polskiej stolicy śliwki i zapewnia otoczenie placu zielenią, stwarzając w czasie kwitnienia roślin ponadprzecietny obraz biało – różowych drzew w zielonej przestrzeni. Drzewa owocowe zapewniają również miejscu domowy charakter. 

Uwaga: istnieje możliwość zasadzenia drzew śliw niedających owoców. 

Na obszarze rynku zaproponowane zostały plac zabaw oraz siłownia zewnętrzna. Miejsce obszarów rekreacji dobrano tak, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo dzieci oraz umożliwić jak najmniejsze ryzyko zniszczeń (wszystko znajduje się na otwartej wspólnej przestrzeni przy głównym placu). Zaraz nad placem zabaw zaprojektowana została publiczna toaleta (na poszerzeniu ścieżek) – umożliwiło to krótką i prostą komunikację (plac – toalety). 

U podnóża głównego placu zaproponowano, za pomocą murków oporowych, podkreślenie spadków terenów w stronę cieku wodnego. Rozwiązanie takie pozwala niedużym kosztem finansowym uzyskać nieprzeciętny zabieg zagospodarowania dzikich terenów zbocza oraz zapewnia bezproblemowe wykonawstwo. Obszar został podświetlony podkreślając szerokie tarasy poniżej placu. 

 

ZACHODNIA ORAZ PÓŁNOCNA CZĘŚĆ ZAŁOŻENIA (OBSZAR NR 1) 

Zachodnia część projektowanego terenu zagospodarowana została w postaci parkingu dla 10 samochodów oraz miejsca parkingowego dla autokaru. Do budowy parkingu wykorzystany został obszar nasypu. Zbocza nasypu zaprojektowano analogicznie jak zbocza placu – po uprzednim zagęszczeniu gruntu, zaprojektowano niskie murki oporowe podkreślające spadki i tworzące naturalne tarasy – efekt wyłącznie wizualny, nieprzystosowany do wejścia odbiorców. Zejście z parkingu dostosowano do osób niepełnosprawnych i rowerów. 

Uwaga: Murki oporowe od strony parkingu i placu stanowią kompozycyjną i wizualną klamrę wokół cieku wodnego, widoczną z każdej strony działki. Tworzą one efekt podkreślający spadki oraz kierunek rzeki (w szczególności po wieczornym podświetleniu). 

Północna część działki stanowi teren z którego usunięto zabudowania mieszkalne, a w ich miejsce zaproponowano posadzenie trawy i utworzenie przestrzeni zielonej – idealnego miejsca do odpoczynku na słońcu, spacerów lub obszaru do gier i zabaw. Obszar zachodni połączono z obszarem północnym za pomocą kładki. 

EDUKACYJNA TRASA ZBÓJA SZYDŁO – ODKRYCIE GEOLOGICZNE (OBSZAR NR 2) 

Koncepcja projektowa na obszarze odkrycia geologicznego, stanowiąca kompozycyjną całość z obszarem nr 1, utworzona została z poszanowaniem skarp oraz nierównych, miejscowych wzniesień. Kierunki wszystkich ścieżek wynikają przede wszystkim z ukształtowania terenu i zadrzewień oraz takiego planowania trasy, aby zapewnić jak najłatwiejsze możliwości komunikacji oraz bezproblemowe wykonawstwo konstrukcji. 

Obszar odkrycia geologicznego posiada główną oś komunikacyjną (główną trasę) o szerokości 2 metrów oraz przecinające ją ścieżki o szerokości 1,5 metra. Trasy przecinające pełnią funkcję edukacyjno – przyrodniczą. Miejscami zbliżone zostały do skał odkrycia geologicznego ukazując, z bezpiecznej odległości, piękno pomnika przyrody. Wszystkie trasy zaprojektowane zostały w miejscach wyznaczonych poprzez analizę topograficzną terenu. Część ścieżek utworzona została z drewna i poprowadzona na wysokości kilkudziesięciu centymetrów, ze względu na miejscowe wzniesienia – zabieg taki pozwolił na zbliżenie trasy do struktury geologicznego odkrycia, bez ingerencji w strukturę terenu, który stanowi na tym obszarze wyjątkowy walor estetyczny. Na południu obszaru zaprojektowano połączenie komunikacyjne z ulicą Kazimierza Wielkiego w postaci pochylni. 

Jedno z przecięć głównej trasy komunikacyjnej, rozszerzone zostało na swoim załamaniu, tworząc 3,5 metrowy mały plac. Zabieg ten ma na celu wykorzystanie jedynej przestrzeni poziomej (bez wzniesień) i utworzenie obszaru widokowego oraz miejsca odpoczynku. 

Ścieżki pełnią również funkcję edukacyjną, Do ciągu trasy zaproponowano tablice z informacjami o historii Szydłowa, Zbóju Szydło i odkryciu geologicznym. 

TRASA SENSORYCZNA – OGRÓD CZTERY ŻYWIOŁY – ODKRYCIE GEOLOGICZNE (OBSZAR NR 2) – UWAGA: PROPOZYCJA DODATKOWA ALTERNATYWNA 

Jako rozwiązanie alternatywne w części odkrycia geologicznego, zaproponowano ogród sensoryczny. Główne zadanie ogrodu sensorycznego, to oddziaływanie na zmysły i leczenie ciała. Obszar zaprojektowany został na bazie małej sensoryki i zabaw Montessori. Ideą przewodnią są specyficzne potrzeby rozwojowe nie tylko osób niepełnosprawnych, ale także dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Ogród pełni funkcję dydaktyczną, rewalidacyjną, terapeutyczną i oddziałuje na zmysły, wpływając na węch, słuch, wzrok i dotyk. Ogród sensoryczny pozwala lepiej poznawać i postrzegać świat wszystkimi zmysłami, a regularne korzystanie z ogrodu poprawia ich działanie. Zabawy w ogrodzie odbywają się pod nadzorem rodziców. 

Ideą ogrodu sensorycznego stały się cztery żywioły. Utworzono w nim 4 tematyczne alejki, które w różny sposób oddziałują na odbiorców. 

Alejka ZIEMIA, pokryta piaskową nawierzchnią wzdłuż której w rabatach umieszczone zostały różnego rodzaju twory matki natury: kamienie, w tym otoczaki różnej wielkości i gramatury, szyszki, kora, patyki. Alejka zlokalizowana jest wzdłuż wyrobiska, który dodatkowo oddaje klimat surowości. 

Alejka WODA, zlokalizowana jest wzdłuż cieku wodnego. Zastosowana żwirowa nawierzchnia, nawiązuje strukturą i zapachem do sąsiedniej rzeczki, a proponowane rośliny w postaci trzcin i tataraku oddają nadwodny zapach. W centralnej części zaproponowano także otwarcie widokowe w kierunku cieku, umożliwiające nie tylko wzrokowy odbiór przestrzeni, ale także pobudzające zmysły i zachęcające do udania się w jej kierunku. 

Alejka POWIETRZE wyłożona została płytami betonowymi i obsadzona kwiatową rabatą o różnej kolorystyce, fakturze i zapachu, oddziałującą przede wszystkim na zmysł węchu. 

Naprzeciwko alejki zaprojektowano pole obsadzone ziołami, co zapewniło nie tylko piękny zapach, ale także bezpośredni kontakt z roślinami poprzez możliwość dotyku. 

Alejka OGIEŃ charakteryzuje się aż trzema nawierzchniami, kłującą korą, szorstkim drewnem i zimnym i gładkim kamieniem. Dodatkowo wzdłuż alejki usytuowano kamienie polne oddziałujące głównie na zmysł dotyku. W centralnej części zestawiono je z szyszkami, o szorstkiej nawierzchni, podobnej do kory. 

OPIS TECHNICZNO – MATERIAŁOWY 

PRACE ZIEMNE ORAZ ROZWIĄZANIA KONSTRUKCYJNE I MATERIAŁOWE 

PLAC GŁÓWNY I TERENY PRZYLEGŁE (OBSZAR 1) 

Plac zaprojektowany na wysokości istniejącej, wyrównany i wzmocniony warstwami materiałów sypkich i kruszywem. Jako wykończenie placu zaprojektowano materiał mineralny, drobnego kruszywa, niepylący i wodoprzepuszczalny w technologii materiałów nawierzchniowych, parkowych. Zabieg ten pozwala na ekonomiczne rozwiązanie nawierzchni, samoczyszczącej oraz z pełną możliwością wchłaniania wody do gruntu. Nawierzchnia mineralna zastosowana została do wszystkich ścieżek oraz pochylni do 4 % spadku. Propozycje kolorystyczne nawierzchni mineralnych wskazane zostały na rysunkach i wizualizacjach. Tarasy wykonane na istniejącej wysokości gruntu, obszar wyrównany i wzmocniony warstwami materiałów sypkich i kruszywem. Na tarasach zasadzona zieleń. Stopnie tarasów wykonane jako wylewki betonowe z betonu C25/30 zbrojone stalą. Wykończone drewnem malowanym (siedziska). Murki oporowe wykonane z prefabrykatów zbrojonych w kształcie litery L. 

PARKINGI (OBSZAR 1) 

Parking zaprojektowany na istniejącej wysokości terenu z minimalnym dosypem gruntu. Po zdjęciu ziemi urodzajnej (około 30 cm), parking wykonać jako warstwę wiążącą z betonu asfaltowego na podbudówce z kruszywa łamanego oraz warstwy stabilizującej z cementu. Chodnik wykonany z płyt betonowych. Skarpa parkingu wzmocniona biowłókniną i warstwą humusu wg technologii dobranej w fazie wykonawczej. Jako odwodnienie z warstw spadkowych parkingu, zaprojektowano studzienki ściekowe. Zjazdy dla niepełnosprawnych oraz schody wykonane jako wylewane elementy monolityczne z betonu C25/30 zbrojone stalą. 

OBSZAR ODKRYCIA GEOLOGICZNEGO (OBSZAR NR 2) 

Ścieżki wykonane z materiału mineralnego – drobnego kruszywa, niepylącego i wodoprzepuszczalnego w technologii materiałów nawierzchniowych, parkowych. Konstrukcja ścieżek oparta na warstwach kruszywa łamanego z warstwą wyrównawczą z cementu. Obrzeża ścieżek betonowe z betonu C12/15 (B15). Ścieżka nad obszarem pagórkowatym zaprojektowana jako konstrukcja drewniana impregnowana (w alternatywie stalowa – do konsultacji z Inwestorem) na stopach fundamentowych o przekroju kolistym z betonu C25/30 zbrojonego stalą. Zjazd (południowe wejście do parku) wykonany jako wylewana płyta monolityczna z betonu C25/30 zbrojona stalą. 

OBIEKTY WOLNOSTOJĄCE 

Toaleta publiczna zaprojektowana jako element prefabrykowany, mobilny o lekkiej konstrukcji stalowej wraz ze wszystkimi niezbędnymi instalacjami wod.-kan. oraz elektrycznymi. W obiekcie znajdują się dwa dodatkowe pomieszczenia – jedno zostało przewidziane na rejestratornię/serwerownię monitoringu, drugie zaś na pomieszczenie techniczne. Na placu zaproponowano drewniane zadaszenia, których spadek w stronę zachodnią podkreśla tarasowo-pagórkowy układ terenu. Zadaszenia na placu zaprojektowane zostały jako całoroczne, lekkie elementy dachu na konstrukcji słupowej drewnianej (alternatywnie konstrukcji stalowej wg decyzji na etapie projektu wykonawczego). 

UWAGA: Dobrane nawierzchnie mineralne stanowią powierzchnie wodoprzepuszczalne, dzięki czemu odwodnienie obszarów dróg zostało zmniejszone do minimum. Nawierzchnie mineralne wraz z kruszywem jako elementem konstrukcyjnym, zapewniają nośności wystarczającej do poruszania się samochodów karetki i straży pożarnej. 

UWAGA: Elementy stalowych barierek dobrane zostaną indywidualnie do każdej pochylni i schodów oraz ścieżki – pomostu w części obszaru 2 (odkrycia geologicznego). 

MAŁA ARCHITEKTURA, ZIELEŃ, OŚWIETLENIE 

W projekcie zaproponowano systemowe, katalogowe ławki drewniano-betonowe wraz z koszami na śmieci. Obiekty siłowni i placu zabaw zaprojektowano jako katalogowe, nowoczesne i estetyczne obiekty technologiczne. Powierzchnia placu zabaw i siłowni zewnętrznej wykonana została z nawierzchni gumowej, barwionej. 

W projekcie pozostawiono jak najwięcej drzew powyżej 5 metrów, zastosowano zieleń wysoką w postaci drzew zaprojektowanych na górnych i dolnych tarasach: 

– Śliwa Węgierka 

– Wiśnia Piłkowana 

oraz niskich roślin przystosowanych do nasadzeń na terenach podmokłych: 

– tatarak pałką szerokolistną 

– trzcina 

– pałka szerokolistną 

Dodatkowo na górnych tarasach oraz od strony północnej działki obszaru 1, zaprojektowana została trawa uniwersalna, jako podłoże do obszarów rekreacyjnych. 

Uwaga: projekt zieleni zakłada zagospodarowanie najbliższych terenów wokół placu i głównego traktu. Pozostawienie dzikich traw i roślinności wodnej jest zabiegiem projektowania zrównoważonego. Projekt zaprojektowany został w taki sposób, aby zapewnić Inwestorowi możliwości większej ilości nasadzeń w późniejszych etapach ewolucji terenu parku. 

W celu jednolitego oświetlenia opracowanego obszaru, zdecydowano się na wybór wysokich (5m), nowoczesnych lamp parkowych na wysięgu, z oprawą zasłonową (niepozwalającą na zanieczyszczenie światłem przestrzeni powyżej lampy) w technologii LED. Jako dodatkowe 

oświetlenie siedzisk zaproponowano pasmowe oświetlenie LED. Murki oporowe wraz ze skarpami oświetlone zostały reflektorami LED. W celu uniknięcia światła o dużej ilości barwy niebieskiej w widmie, zaleca się zastosowanie temperatury barwowej w przedziale 3600-3700K. 

System monitoringu zaprojektowany został jako sieć kamer, mocowanych na stelażu do lamp parkowych. Rejestrator z serwerownią zaproponowano w środkowej części założenia w pomieszczeniu obiektu prefabrykowanego.

 

CONTACT

EMAIL:
studio@architecture-see.com
TEL 1:
(+48) 883 646 683
TEL 2:
(+48) 605 976 505

SEE.ARCHITECTURE

see. Sp. z o. o.
Zdobywców Monte Cassino 37/3 Street
61-695 Poznań
NIP: 777 323 70 73
REGON: 302673567
KRS: 0000502274

STUDIO

We are an experienced team of architects, engineers and designers. Our works is a mixture of beauty with functionality and durability of the structure. Thanks to specialized team of architects civil, mechanical and enviromental engineers we can provide you fully comprehensive services.